Bestelako komunikazioa, norbanakoa komunikazio bide berrien motorra

Informazioa boterearen adierazle da. Informazioaren trafikoa maneiatzen dutenek gizartean eragina dute. Hedabideek igortzen duten informazioa gizartea egituratzn dute, hau da, hedabideek betidanik erabaki dute zer informazio eman eta zer informazio gorde. Beraz, masa hedabide tradizionalek igortzen duten informazio horren inguruan egituratuko da iritzi publikoa.

Zorionez, egoera hau aldatu egin da. Informazioaren globalizazioari aurre egiteko bestelako komunikazioa agertu da, indibiduaren informazio eskubidea aldarrikatzen duen matxinada/mugimendu/ekintza soziala. Masa komunikabideek herritarren hitzari ez diote balio nahikorik ematen. Mugimendu berriek aldiz, komunikazio bide berriek alegia; herritarren hitza dute oinarri eta hau ahalik eta modurik berritzaileenean hedatzen saiatzen dira, horretarako irudimenari garrantzi handia emanez.

Komunikazio bide berriak sortzea beharrezkoa da, informazioa iturri desberdinetatik jasotzea ziurtatzen baitu, heterogeneotasunaren mesedetan. Hala ere, eredu hauek gizartean trinkotzea zaila da. Ez da bat-bateko ekintza. Lehenik mugimendu berri batek bere ideia zabaldu nahi badu, arreta deitu beharko du, adibidez lip-dub bat grabatuz, interneten hedabideak sortuz ... Helburu zehatz batekin ematen dira bestelako komunikazioak. Hauen erronka nagusietako bat da behin interes publikoa piztuta honi jarraitasun bat eman behar zaio helburua lortu arte. 

Martxoak 15 mugimendua, Madril.

Bi elementu hartu behar ditugu kontuan bestelako komunikazioari buruz hitz egiterako orduan, batetik gizarte mugimendu berrien loraldia; bestetik teknologia berrien agerpena. Azken hauek komunikazioaren panorama aldatu dute. Teknologia berriei esker hiritarra kazetari bihurtzen da. Informazio jarioan subjektu bihurtzen dira baliabide desberdinak erabiliz (internet, kamera digitalak...). Iraultza multimedia honetan, sare sozialek ezinbesteko garrantzia dute (Twitter batez ere). Herritar-kazetari hauek internetera igo duten informazioa sare sozialetan partekatu eta hortik mundu osora zabaltzen dute. Gizarte mugimenduei dagokioenez, internt-ek panorama goitik behera aldatu egin du. Sare sozialen erabilpen ona egitea funtsezkoa bihurtu da mugimendu bat aurrera egin dezan. Komunikazio sistema ona eraiki behar dute aldarrikatzen duten hori herritarrengan eragina izateko. Euren 'produktua' ondo saltzen jakin behar dute. 

Ohiko komunikazio kodeak zaharkituta geratu dira jarrera multimedia berrien aurrean. Hiritarrek euren iritziak gainontzeko erabiltzaileekin partekatzen dituzte teknologia berriei esker talde moduan eragin handiko elementu bihurtuz. Indibiduoak banaka ez gara ezer, pertsona bakar batek ez du atentzioa deituko. Hala ere, pertsona bakar horrek teknologiei esker arreta deitzen badu, eta beraren ideiekin bat datozen pertsonekin biltzen bada, "jarraitzaile" kopurua gora egin heinean, euren eragina gizartean handiagoa izango da, adibidez, Martxoak 15 mugimendua.


Masa hedabide tradizionalak duen menpekotasunarekin amaitzeko unea da. Herritarrra da bestelako komunikazioa posible izateko motorra, hau martxan jarri behar.  Multimedia jarrera zein bestelako komunikazio baten aukera dagoela hasieratik finkatu behar da gizartean, horretarako aldaketaren oinarri hezkuntza, komunikazioa eta kultura bihurtu behar dira. Multimedia ondo ezagutzen badugu, honek eskaintzen dituen aukerak ondo aztertuzgero, gure mezua ahalik eta gehien hedatzeko gaitasunak lortuko ditugu. Herritarrak jada komunikazioan aktiboki parte hartzen hasi dira, informazioa jasotzeko ehunaka iturri berri sortu dira. Plataforma eta euskarri desberdinek elkarlarean aritu behar dira ahalik eta informazio osoena eskaini ahal izateko. Iraultza kultural baten baitan gaude, non jendeak teknologia berriak maneiatzen ikasten duen heinean, bestelako komunikazioaren ideia arrakastatsuago izango den.

Euskarazko hedabideen erronka: Eduki pilulak eta sare sozialak

Audientziaren jarrera aldatu egin da. Hartzaile izatetik erabiltzaile izatera igaro den unetik interneten informazio sare erraldoi baten partaide bihurtu da. Informazio hori eduki piluletan jasotzen du, hau da, eduki arin eta laburrak kontsumitzen ditu. Gainera, sare sozialei esker, gustuko dituen eduki horiek lagunen artean hedatzen ditu. Elkar trukaketaren unea ailegatu da.

Multimedia aroan gaude, etengabeko aldaketa prozesu baten baitan sartuta, zeinean finkatu berri den web 2.0 izaera bera ere zaharkituta geratu dela dirudien. Hartzailea erabiltzaile aktibo bihurtu da internet-i esker eta multimedia aroan parte hartu nahi du. Sare erraldoi honetan aisialdia betetzeko eta informazioa jasotzeko eskaintza itzela da. Kontsumoa, ordea, ez da eskaintzaren adinakoa.

Azken 20 urteotan euskara hitz egiten dutenen kopuruak gora egin du. Beraz, gero eta jende gehiago da gai euskaraz ekoiztutako produktuak kontsumitzeko. Datu hau kontuan hartuz hedabideek zenbait erronkari egin beharko diete aurre. Batetik, hedabideek beraien bezeroa, beraien targeta hobeto ezagutu beharko dute, honi interesa dakizkiokeen edukiak ekoizteko. Bestetik hizkuntza normalizazio prozesuan lagundu beharko dute euskararen presentzia ahalik eta euskarri desberdin gehienetan bermatuz (sare sozialetan ematen diren mugimenduak kontuan hartuz adibidez).

Gaur egun erabiltzaile gehienek edukiak (eduki-pilulak) bilatzen dituzte. Eduki pilulak erraz eta arin kontsumitzen diren informazio zatiak dira, hau da, berehalakoan irakurri/ikusi/entzun daitezkeen eduki laburrak. Hau kontuan hartuz, euskarazko hedabideek eduki-pilula hauen eskaintza sendotzea bilatu behar dute.

Ikusten dudan bigarren erronka nagusia euskara informala bultzatzearena da, sare sozialetan batez ere; gazteek euskararen aurrean duten jarrera aztertzeko leku hoberenak direlako. Nahiz eta lagunartean euskara erabili, askotan gaztelera zein ingelesa nagusitzen dira sare sozialetan. Euskara informalak bere tokia du sare sozialetan, jendeak ez duelako euskararen erabilpena ukatzen, jendeak euskararen erabilpena sare sozialetan normalizatutako elementua bihurtu nahi du.

Laburtuz, hedabideek euskararen normalizazio eta hedapenean indarra jarri beharko da; eskaintza handiagoa eta gero eta hobea izan behar du. Horretarako lehen pausu gisa, eduki-piluletan indarra jarri beharko litzateke, audientziak euskarazko informazioa era labur eta arinean jasotzera ohitu dadin. Behin ohitura hau gizartean errotuta, audientzia bera animatuko da interesatzen zaion informazio horretan sakontzera eta gustuko duen informazio hori sare sozialetan partekatzera. Eta dakigunez, errotze horretan jokatzen da neurri handi batean euskararen etorkizuna interneten, eta ondorioz, euskararen garapenerako esparru garrantzitsuenetako bat.

Hemen doa testua